De Thomaskerk van Waaksens (Súdwest-Fryslân)

Van de houten constructie in de kerk van Waaksens lijkt weinig meer origineel te zijn, maar schijn bedriegt. Het houtwerk in de toren is helemaal vernieuwd en het houtwerk van het dak boven het schip van de kerk ook, maar bij nadere inspectie blijkt dat de spantbenen, de dekbalken en één standvink van het tongewelf nog wel origineel zijn.  Er konden in totaal zeven boorstalen genomen worden, die weliswaar ieder wat weinig jaarringen bevatten (van 51 tot 94), maar waarvan de meetreeksen uitstekend met elkaar samengevoegd konden worden om tot een eenduidige datering te komen.

vernieuwde dakconstructie boven het tongewelf

 

De constructie van het tongewelf zelf blijkt nog origineel te zijn!

De jongste staal, FR16701, genomen uit de standvink, met eindjaar 1459, had nog drie jaarringen spinthout.  De ouderdomsbepaling kon met een samengestelde meetreeks van 94 jaar en een correlatiecoëfficiënt van 0,70 en een T-waarde van 7,6 met nagenoeg absolute zekerheid worden gedaan tegen een Duitse kalender (kalender Paul Borghaerts, niet gepubliceerd).

Gewoonlijk heeft dit type hout tussen de 15 en 25 jaarringen spint. Boorstaal FR16701 heeft drie spintringen. Het hout zal één jaar na het vellen van de boom zijn gebruikt in de bouw. Dan is de houtconstructie van het tongewelf hoogstwaarschijnlijk tussen 1472 en 1482 gebouwd: 1459 (eindjaar boorstaal) + 17 (ontbrekende spintringen) + 1 (jaar tussen vellen en bouw) =  1477 , met daarbij een marge van plus of min 5 jaar.

wan spint ringen eindjaar
FR16701 eiken tongewelf achterste standvink N 3 68 1459
FR16702 eiken tongewelf dekbalk 4 N 0 51
FR16703 eiken tongewelf dekbalk 1 N 2? 64 1454
FR16704 eiken tongewelf gording rechts voor N 0 78 1449
FR16705 eiken tongewelf gording links voor N 0 62 1431
FR16706 eiken tongewelf gording links voor N o 94 1458
FR16707 eiken tongewelf koorbalk N 0 36
FR16790 eiken samenstelling 1/3/4/5/6 95 1459

 

tekst, foto’s, boringen, metingen en datering Paul Borghaerts ©
Software Cdendro 9.1  15-12-2017

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

error: Content is protected !!